Het NOS journaal doet zijn uiterste best dat voor een hoop mensen te bederven. Dhr. Wijffels, de (binnenkort aftredende) voorzitter van de Sociaal Economische Raad, is er voorstander van om de hypotheekrente aftrek af te schaffen en de NOS brengt dit alsof het al een vaststaand feit is dat dat gaat gebeuren. Pas later blijkt dat dat een verwachting is van dhr Wijffels en dat de regering hier nog steeds terughoudend tegenover staat. Soortgelijke geluiden kwamen overigens recent ook van de banken en Dhr Don, (ook al vertrekkend) directeur van het Centraal Planbureau.
Nu is de hypotheekrente aftrek inderdaad internationaal gezien een nogal aparte constructie die ook wat ongewenste effecten met zich mee brengt. Zoals de opdrijving van de prijzen op de woningmakrt. Dhr. Wijffels voert echter als belangrijkste argument aan dat huizenbezitters vaak een hoge hypotheek nemen en dan hun eigen geld beleggen.
Dhr. Wijffels zou de cijfers eens moeten bekijken. Van de ruim 3 miljoen huishoudens met een hypotheek in Nederland heeft de helft een eigen vermogen van minder dan € 100.000 dat in de meeste gevallen (nagenoeg) geheel bestaat uit de overwaarde van de woning(zie tabel 3.6 in een rapport van de AFM). Weinig eigen geld om te beleggen dus. Waarbij het opvalt dat de hoogste vermogens juist in doorsnee een veel lagere hypotheek hebben terwijl juist de lagere vermogens een maximale hypotheek hebben, wat dus volledig haaks staat op de argumentatie van Dhr. Wijffels.
Volgens datzelfde rapport zou bij een rentestijging van 2% het aantal huishoudens dat in de problemen komt door de hypotheek fors toenemen (waarbij nog opgemerkt wordt dat de genoemde getallen duidelijk aan de lage kant zijn omdat geen rekening is gehouden met b.v. een samenloop van hypotheek en andere schulden omdat dit uit de gegevens van het CBS niet is af te leiden). Kun je je een beetje voorstellen wat voor gevolgen het heeft als de rentelasten bijna verdubbelen (waar afschaffing van de aftrek zo ongeveer op neer komt). Waarschijnlijk komen dan alleen de 25% van de huishoudens (=1,75 miljoen huishoudens, goed voor 1,3 miljoen van de ruim 3 miljoen hypotheken) met de hoogste inkomens (mediaan netto besteedbaarinkomen € 40.000)(zie tabel 3.1 van het rapport van AFM) niet in de problemen.
Tel daar nog eens bij dat hierdoor de vraag op de huizenmarkt doordat velen zich geen huis meer kunnen permitteren scherp zal dalen. Dat zal ongetwijfeld tot een forse daling van de huizenprijzen leidden met alle gevolgen van dien. Sommigen spreken van een daling tot 60% van de huidige prijzen. Op het moment dat de woning verkocht wordt zullen velen met een forse restschuld geconfronteerd worden. En op het moment dat de hypotheek verlengt moet worden zullen velen problemen krijgen omdat de bank niet genegen zal zijn de hypotheek, die nu fors hoger is dan de waarde van de woning, te verlengen, of slechts tegen een een forse toeslag op de toch al zwaarder drukkende rente.
Houdt er dan ook nog rekening mee dat van verschillende kanten (o.a. Oeso) een rentestijging van 1 tot 2% wordt voorspelt in de komende jaren (de gevolgen hiervan waren aanleiding voor het rapport van de AFM) en dan kan de conclusie niet anders luidden dan dat de door dhr Wijffels, de banken en Dhr Don van het CPB geuitte mening dat de hypotheekrente moet worden afgeschaft en dat dat binnen vijf a tien jaar ook zal gebeuren blijk lijkt te geven van weinig realiteitszin.
Een beperking door een maximum te stellen aan de in aftrek te brengen rentepost kan ik mij wel voorstellen. Ook een regeling waarbij de aftrek beperkt wordt bij aanwezigheid van een eigen vermogen anders dan de meerwaarde van de woning (eventueel met een vermogensvrijstelling -bijvoorbeeld zoals die geldt voor de vermogensrendementheffing-) kan ik mij ook voorstellen.
Maar het geheel afschaffen zal alleen mogelijk zijn als er gezorgt wordt voor een zeer soepele, langlopende, overgangsregeling en compensaties voor de gevolgen om desastreuse inkomenseffecten, faillissementen, gedwongen verkopingen en een instortende woningmarkt te voorkomen. Dat lijkt me een behoorlijk ingewikkelde regeling te worden.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten